Rewolucja meksykańska: 10 faktów
Ponad 115 lat minęło od początku rewolucji meksykańskiej, a ten historyczny konflikt wciąż budzi ciekawość i inspiruje do dyskusji. To, co zaczęło się jako ruch mający na celu obalenie Porfirio Díaza — który sprawował władzę przez 35 lat — szybko przerodziło się w jedno z najbardziej przełomowych społecznych i politycznych przewrotów w historii Meksyku. Chociaż Díaz nadzorował okres modernizacji, wiązało się to z wysokimi kosztami społecznymi i ekonomicznymi, które poniosły głównie najuboższe społeczności i opozycja polityczna uciszona przez jego reżim.
Rewolucja wybuchła w północnym Meksyku i szybko rozprzestrzeniła się na cały kraj. Poza bitwami, walkami politycznymi i ikonicznymi przywódcami, rewolucja pełna jest historii i szczegółów, o których wiele osób nigdy nie słyszało. Oto 10 intrygujących faktów, które rzucają nowe światło na najważniejszą rewolucję Meksyku.
1. Rewolucja, która ogłosiła własną datę rozpoczęcia
Co zaskakujące, rewolucja meksykańska jest jedynym dużym powstaniem w historii świata, które publicznie ogłosiło dokładną datę i godzinę rozpoczęcia. Wezwanie do broni zostało zawarte w Planie San Luis, napisanym przez Francisco I. Madero. W tym dokumencie Madero zaprosił Meksykanów do powstania przeciwko Porfirio Díazowi w niedzielę, 20 listopada, o godzinie 18:00. Ogłoszenie było odważnym i bezprecedensowym krokiem — tym, który zapalił pierwsze iskry rewolucji.
2. Tajemnica drugiego imienia Madero
Przez wiele lat powszechnie twierdzono, że drugie imię Francisco I. Madero brzmiało Indalecio. Jednak żaden oficjalny dokument tego nie potwierdzał. Jego akt chrztu ujawnia prawdziwe imię: Francisco Ignacio Madero — na cześć oddania rodziców św. Franciszkowi z Asyżu i św. Ignacemu Loyola.
Pomimo pełnienia roli prezydenta, Madero był pieszczotliwie nazywany “Pingüica” ze względu na niski wzrost. Był również głęboko oddany spirytualizmowi, co przyniosło mu inny przydomek w prasie tamtych czasów: “szaleniec, który komunikuje się ze zmarłymi”.
3. Najbardziej ikoniczne zdjęcie rewolucji
Jedno z najsłynniejszych zdjęć rewolucji przedstawia Pancho Villę i Emiliano Zapatę siedzących w Pałacu Narodowym 6 grudnia 1914 roku. Fotografia, wykonana przez Agustína Víctora Casasolę, uwieczniła moment, kiedy dwaj przywódcy rewolucyjni krótko dzielili władzę po uroczystym bankiecie. Dziś oryginalny obraz jest przechowywany w Narodowym Muzeum Fotografii w Pachuce.
4. Emiliano Zapata nie był biedny
Chociaż Emiliano Zapata często przedstawiany jest jako biedny chłop, rzeczywistość jest bardziej złożona. Zapata pochodził z rodziny o dobrej sytuacji majątkowej. Lubił wyszukane smaki, w tym kuchnię francuską i koniak — szczegóły te kontrastują z jego popularnym wizerunkiem skromnego campesino.
5. Kobiety, które walczyły, dowodziły i szpiegowały
Kobiety odegrały kluczową i często pomijaną rolę w rewolucji. Wiele z nich wspierało wojska, gotując, piorąc ubrania, opiekując się rannymi i chroniąc dzieci. Niektóre kobiety wykraczały jednak daleko poza tradycyjne role.
Jedną z wyjątkowych postaci była pułkownik Carmen Amelia Robles Ávila z Xochipala w Guerrero. Znana jako „Coronel Robles”, przebierała się w męskie ubrania i walczyła z wyjątkową zręcznością w jeździe konnej i posługiwaniu się bronią. Inne kobiety zostały szpiegami, przenikając linie wroga; soldaderas jeździły na dachach wagonów, podczas gdy prostytutki podróżowały w ich wnętrzu.
6. Poeta wiceprezydent: José María Pino Suárez
Wiceprezydent Meksyku w rządzie Madero, José María Pino Suárez, był nie tylko politykiem, ale także namiętnym poetą. Zakochał się bez pamięci w swojej żonie, María Casimirze Cámara Vales, którą zdobywał serenadami i wierszami. Po zamordowaniu Pino Suáreza podczas Decena Trágica, Maruca była zdruzgotana. Sprzedała swoje mienie, aby utrzymać dzieci, i żyła długo, aż w 1969 roku otrzymała Medal Belisario Domínguez w wieku 92 lat.
7. Niemiecki szpieg w sercu rewolucji
Félix A. Sommerfeld, niemiecki podwójny agent, stał się jednym z najbliższych sojuszników Madero. Współpracował równocześnie z wywiadem USA i Niemiec, budując rozbudowaną sieć agentów wzdłuż granicy amerykańsko-meksykańskiej. Sommerfeld uważany jest za jednego z pionierów meksykańskich służb wywiadowczych.
8. Jack London: kronikarz rewolucji
Słynny amerykański pisarz Jack London, znany z Białego Kła i Wołania dzikiej natury, był także dziennikarzem relacjonującym rewolucję meksykańską. Zagorzały socjalista, został przyciągnięty przez walkę i poświęcił jej jedną ze swoich najsłynniejszych opowieści, “The Mexican” — historię młodego boksera, który przeznacza wygrane pieniądze na wsparcie rewolucjonistów.
9. Prawdziwa Adelita
La Adelita, jedna z najbardziej ukochanych pieśni rewolucyjnych, została skomponowana przez sierżanta Antonio Gil del Río dla Adeli Velarde Pérez z Durango. Mając zaledwie 13 lat, Adela sprzeciwiła się rodzicom i dołączyła do rewolucyjnego korpusu pielęgniarek stworzonego przez Doñę Leonor Villegas de Magnon. Porzucając wygodne życie, poświęciła się opiece nad rannymi w pociągach sanitarnych.
10. Kula w barze La Ópera
W historycznym centrum Meksyku słynna kantyna La Ópera wciąż prezentuje dziurę po kuli w suficie — wystrzelonej przez samego Pancho Villę podczas wizyty w 1914 roku. Bar, otwarty pierwotnie w 1876 roku, pozostaje żywym świadkiem burzliwej przeszłości rewolucji.
Rewolucja meksykańska to o wiele więcej niż seria bitew — to zbiór ludzkich historii, sprzeczności i niezapomnianych postaci. Te dziesięć faktów daje jedynie przedsmak złożoności i bogactwa ruchu, który na zawsze odmienił kraj.
